«О?уда?ы к?шбасшылы?» та?ырыбында?ы коучинг саба?ыны? рефлексивтік есебі

Автор разработки, статьи:
Жандильдинова Салтанат Ж?ма?алым?ызы
класс:
-
Тип статьи:
Авторская

Жандильдинова Салтанат Ж? ма? алым? ызы

«О? уда? ык? шбасшылы?»та? ырыбында? ы коучинг

саба? ыны? рефлексивтік есебі

Педагогикалы? шеберлік орталы? ы іске асыратын Кембридж университетіні? Ба? дарламасы аясында барлы? м?? алімдер? з сыныбыны? шегінде о? у к? шбасшылары ретінде? аралады, сонымен? атар Екінші де? гей ба? дарламасыны? басым ба? ытын есепке ала отырып, оны игерген м?? алімдер? з мектептерінде о? ушылар мен м?? алімдерді? о? уын іске асыратын к? шбасшы болып табылады. Екінші де? гей ба? дарламасыны? т? йінді та? ырыптары – коучинг пен т? лімгерлік (mentoring), оларды? к? мегімен м?? алімдер? ріптестерін о? ытады ж? не мектеп жа? дайында о? ыту мен о? у? а? згеріс енгізеді. Екінші де? гей ба? дарламасыны? авторлары? сынып отыр? ан о? ытуды бас? ару мен к? шбасшылы? т? жырымдамасы м?? алімдерді? пайда? а асырылма? ан зор? леуеті бар, оларды? згеріс енгізу т? жірибесіне, бірлескен к? сіби білім ?? руларына к? мектесетін? олдау к? рсетілген жа? дайда? ана к? руге болады деген? станым? а негізделеді.

Тарихи шолу К? шбасшылы? дегеніміз не? Б?? ан дейін «о? уда? ы к? шбасшылы?» ?? ымыны? м? ні зияткерлік о? уды? стандарттарымен салыстырылатын жо? ары н? тижелерге? ол жеткізу ма? сатында? ы к? шбасшылы? пен те? естірілетін (Hay-McBer, 2004).? азіргі кезде о? у? дерісі ана?? рлым тере? т? сініледі (West-Burnham, 2009, Harris 2009), ол зияткерлік жетістіктерге байланысты ж? не тек? ана н? тижелерді ба? алау мен танымды? стандарттарды к? рделендірумен шектеліп? ала алмайды. Б? гінде «О? уда? ы к? шбасшылы?» – о? ушыны? эмоционалды?-? негелілік сауаттылы? ы, эмоционалды?-? алыпты о? уы ж? не жан-жа? ты дамуы; б? л жердегі е? ма? ызды м? селе – о? ыту сапасын арттыру басымды? ы.? азіргі т? сінікте к? шбасшылы? мектеп директорына немесе білім беру ж? йесіні? жо? ар? ы басшылы? ына? ана т? н н? рсе емес. Заманауи зерттеулер (Leithwood et al., 2006) к? рсетіп отыр? андай, к? шбасшылы? ке?інен тара? ан болса,? рі бір адамны?? арекетіне? ара? анда, к? шбасшылар тобыны? ы? палы? стемірек бол? ан жа? дайда к? шбасшылы? ты? мектепке ы? палы ана?? рлым тиімдірек болма?.

Педагогикалы? дамуды? амтамасыз ету? шін к? сібилікті т? сінуді? на? ты т? сілі талап етіледі (Hoyle, 1974). Біз таза жеке т? л? а? а немесе сынып? а ба? ыттал? ан т? сілден босануымыз керек. Себебі б? л кезде белгілі бір бекітілген стандарт? а с? йкес? рекет етеміз. Оны? орнына м?? алім о? у? о? амдасты? ыны? бір б? лігі болып табылатын, к? сібилікке ба? ыттал? ан «? жымды?» ж? не кешенді т? сіл? ажет (Bolam, McMahon, Stoll et al., 2005). Б? л т? сілді? аясында к? шбасшы-м?? алім? сын? ан зерттеулер мен инновациялар? а негізделе отырып, м?? алімні? т? жірибесі жетілдіріледі (Frost and Durrant, 2003). М? ндай т? сіл? олданыл? ан жа? дайда к? сіби біліктілік пен білім жай? абылданбайды, м?? алімдер оны? з? олымен жасайды. Адамгершілікті пір т? татын м?? алімдер? здеріні?? ріптестері мен айналасында? ылар? а? сер ету? шін к? шбасшылы?? асиеттерін к? рсетеді. Оларды? к??ілінде? немі талап? а сай о? ыту т? рады (Frost, 2011).

Заманауи т? сінік Англия мектептерінде ж? ргізілген? лтты? мектеп к? шбасшылы? ы колледжіні? зерттеуі (2004) тиімділігі жо? ары ж? не? немі жетілдіріліп отыратын мектептерде о? ушыны о? ыту мен о? уыны? сапасын арттыру? а ба? ыттал? ан к? шбасшылы?? олданылатынды? ымен ерекшеленетінін к? рсетті. О? ушыларыны? білім алуына басты назар аударуды басымды? ететін к? шбасшы м?? алімдер? здеріні?? ріптестері мен бас? а? ызметкерлерге? лгі бола алады. Элмор (2006) жауапкершілік саясаты мы? ты мектеп ж? йесінде к? шбасшылы? – т? жірибені жетілдіру ?? ралы болып табылады деп есептейді. Ал о? у? а ба? ыттал? ан к? шбасшылы? д? л осындай болып табылады. О? у? а ба? ыттал? ан к? шбасшылы? жо? ары сапалы білім берілуіне? ол жеткізу ма? сатында о? у? дерісіне ж? не о? ушыларды?, сондай-а? м?? алімдерді?,? ызметкерлерді? н? тижелеріне ба? дарлан? ан.

К? шбасшы-м?? алімдер о? ыту мен о? у? дерісін ба? ылау, н? тижелерді пайдалану, м?? алімдерді? мы? ты жа? тарын аны? тап, оларды?? ажеттіліктерін білу, о? ушылар топтары мен мектепті? ?? рылымды? б? лімшелері? шін басымды? тарды белгілеу ар? ылы сыныптарды? ж? не б? кіл мектепті? ішінде не болып жат? анын біліп отырады. Б? ндай к? шбасшылы? барлы? де? гейлерде? ажет, себебі мектептегі к? шбасшылы? идеясын іске асыру ма? ызды екенін естен шы? армай, о? у? а ба? ыттал? ан к? шбасшылы? ты тарату ж? не дамыту? а басымды? беру? ажет. (МАН, 17 – 23 беттер).

Коучинг сессия саба? ымны? та? ырыбы «О? уда? ы к? шбасшы» та? ырыбына? ткізілді. Коучинг сессия? а барлы?? жым? атысты. Б? гінде «О? уда? ы к? шбасшылы?» – о? ушыны? эмоционалды? — ? негелілік сауаттылы? ы, эмоционалды? — ? алыпты о? уы ж? не жан — жа? ты дамуы; б? л жердегі е? ма? ызды м? селе – о? ыту сапасын арттыру басымды? ы. Екінші де? гей ба? дарламасыны? басым ба? ытын есепке ала отырып, оны игерген м?? алімдер? з мектептерінде о? ушылар мен м?? алімдерді? о? уын іске асыратын к? шбасшы болып табылады.

Саба? ымды бастамас б? рын м?? алімдерді топ ережесімен таныстырып шы? тым. Саба? та м?? алімдерді? психологиялы? ахуалын жа? сарту ма? сатында «шатты? ше? берін» жасады?.. Б? л жерде м?? алімдерге? з есімдерін шы? армашылы? т? рде жеткізуді? сындым. Я? ни, м?? алімдер? з есімдеріні? не ма? ына беретіндігін айтып шы? ты. Содан со? м?? алімдерді топ? а б? лу? шін? а? аздар таратылды. Ол? а? азда спортшылар,? ншілер ж? не ел бас? арушылары бейнеленді. Сол ар? ылы? ш топ? а б? лінді.? р топ сол суреттегі адамдарды?? ай саланы? маманы ж? не кімдер екенін айтып? з топтарын? ор? ап шы? ты.


Топ? а б? лінген со? ой? оз? ау ретінде не? шін сурет ар? ылы б? лінгендерін с? рап шы? тым ж? не та? ырыпты?? андай болатыны жайында ой б? лістік. Та? ырыпты аны? тап бол? ан со? бірінші тапсырма ретінде к? шбасшы ?? ымы туралы не білеміз? К? шбасшы ол? андай болу керек? К? шбасшы болу? шін не істеу керек? деген сия? ты с? ра? тар бойынша топта? зара тал? ылап к? шбасшы ?? ымына аны? тама беріп шы? ты.


? р топты? ойын ты? дап бол? ан со? к? шбасшы ?? ымына т? сініктеме беріп шы? тым. Я? ни, к? шбасшыны?? ш т? ріне аны? тама берілді.

Келесі тапсырма «ойлан, ж? птас, пікірлес»? дісі ар? ылы? ш топ? а постер дайындауды с? радым. Бірінші топ? а «К? шбасшы о? ушы моделі», екінші топ? а «К? шбасшы м?? алім моделі»,? шінші топ? а «К? шбасшы ата – ана моделі».? р топ? а 10 минут уа? ыт берілді. Сол аралы? та топтар? зара топ ішінде пікірлесіп, ойларын? а? аз бетіне т? сіріп постер дайындап шы? ты. Тапсырма орындалып бол? ан со?? р топ? зіне берілген постерлерін? ор? ап шы? ты.? ор? ап бол? ан со?? р топ «екі ж? лдыз, бір тілек» айтып отырды.


Келесі тапсырма? а к? шбес б? рын м?? алімдерді? шарша? андарын басу ма? сатында «сергіту с? тін» жасады?.. «К??ілді к? н»? ніне билеп сергіп алды.


Келесі тапсырмада м?? алімдер «Сіз к? шбасшы бола аласыз ба?» та? ырыбында тест с? ра? тарына жауап берді. Тест 15 с? ра? тан болды. Орындап бол? ан со?? пай сандары саналып тест н? тижесі шы? арылды.

Келесі тапсырма ретінде ситуациялы? с? ра? тар? а жауап беру ар? ылы р? лге еніп к? рсетіп шы? ты. Бірінші топты? тапсырмасы «? мірден кездескен бір жа? даятты алып, шы? у жолдарын к? рсеті?із» Екінші топты? тапсырмасы «Іскерлігі?ізді д? лелдейтін мысалдар келтірі?із».? шінші топты? тапсырмасы «Сізді? саба? та? ы к? шбасшылы? ы? ызды к? рсеті?із». Б? л тапсырмада м?? алімдер р? лге еніп, берілген тапсырманы жа? сы орындап шы? ты.


Келесі тапсырмада «Зарядись на Успех» видеоролигі к? рсетілді. Б? л видеодан не к? ргендерін айтып шы? ты. Я? ни, к? шбасшы болу? шін демократияшыл к? шбасшы болу керектігін ?? ына білді.

Рефлексида? здеріні? топтарыны? атына байланысты саба? ты шы? армашылы? т? рде? здері? орытындылап шы? ты. Кері байланыс жасалып, саба? тан ал? ан? серлерін стикерге жазып о? ып берді. Саба? ы? со? ында «? ызыл? рік» биіне билеп саба? ты? орытындылады?..


К? ні:

Коучинг — сессия

Та? ырыбы:

О? ытуды бас? ару ж? не о? ытуда? ы к? шбасшылы?

Сілтеме:

МАН, 41 – 49 беттер. Интернет

О? у н? тижесі:

О? ытуды бас? ару ж? не к? шбасшылы?? абілеттерін дамыту

Т? йінді идеялар:

К? шбасшылы?? абілеттерін? штау, логикалы? ойлау, шы? армашылы?? абілеттерін дамыту.

Саба? та? олданылатын материалдар:

? лестірме материалдар, А3? а? аз, стикер, АКТ, т? рлі – т? сті магниттер

О? у? дістері:

Ми? а шабуыл, Жеке ж? мыс, Топпен ж? мыс, Критериалды ба? алау, Кері байланыс.

Саба? бойынша коуч пен м?? алімні? іс –? рекеті

Коучті? іс –? рекеті

Уа? ыты

М?? алімні? іс –? рекеті

М?? алімдерге психологиялы? ахуал ту? ызу

«Шатты? ше? бері»

Есімдеріні? ма? ынасын с? рап шы? у

5 мин

М?? алімдер ше? бер болып т? рады да,? здеріні? есімдеріні? ма? ынасын шы? армашылы? т? рде айтып шы? ады.

Топ? а б? лу. Т? лім алушылар? а суреттері бар? а? аздарды тарату.

-Спортшылар

-Ел басшылары

-? ншілер

2 мин.

Ал? ан? а? аздары бойынша 3 топ? а б? лінеді де ал? ан пара? тарын? а? аз? а жазып, кімдер екенін аны? тап, топтарын? ор? ап шы? ады.

1 – тапсырма: К? шбасшы ?? ымы туралы не білеміз?

К? шбасшы б? л — ......

К? шбасшы болу? шін — ......

К? шбасшы, е? алдымен — ......

К? шбасшы? а т? н? асиеттер — ......

К? шбасшы болып тумайды,? алыптасады,? йткені — .......

Мен к? шбасшы? а т? ртіп алу? шін? сынар едім — .......

5 син

Жасырыл? ан суретті табуда, ой – пікір айтуда белсенділік к? рсету. Коуч? сын? ан «к? піршелерді» тиімді пайдалану ар? ылы ойды шо? ырландыруж? не жина? тау

2 – тапсырма: К? шбасшы ?? ымын т? сіндіру.

-К? шбасшы ?? ымын т? сіндіру;

-К? шбасшы т? рлері

? ктемшілдік

Демократияшыл

Делегирияшыл

10 мин

Слайдтан суреттер к? рсету. Суреттен т? лім алушылар к? шбасшылы? ты?? ай т? ріне жататынын аны? тайды.

Сергіту с? ті: Тест. «Сіз к? шбасшы бола аласыз ба?»

3 – тапсырма:

1 – топ? а: «К? шбасшы о? ушы моделі»

2 – топ? а: «К? шбасшы м?? алім моделі»

3 – топ? а: «К? шбасшы басшы моделі»

Постер дайындау

10 мин

Т? лім алушылар? зара а? ылдаса отырып, тал? ы? а салып постер дайындайды.

4 – тапсырма:

А) С? ра?:

1. Сіз орындаушы к? шбасшысыз ба?
2. Жа? даяттан шы? а алатын к? шбасшысыз ба?
3. Іскер к? шбасшысыз ба?
4. Сізді? к? шбасшылы? ы? ыз арнайы топтарда к? ріне ме?
5. Сізді? к? шбасшылы? ы? ыз саба? та к? ріне ме?

?) Тапсырма

1. Орындаушы к? шбасшы екені?ізді д? лелде?із.
2.? мірден кездескен бір жа? даятты алып, шы? у жолдарын к? рсеті?із
3. Іскерлігі?ізді д? лелдейтін мысалдар келтірі?із.
4. Сізді? к? шбасшылы? ы? ызды? тек? ана ша? ын топта \жерде\ к? рінетін себебі не?
5. Сізді? саба? та? ы к? шбасшылы? ы? ызды к? рсеті?із.

5 мин

Т? лім алушылар та? тада? ы с? ра? тарды та? дайды да со? ан байланысты тапсырмалар орындайды. Р? лдік ойын ойнайды.

5 – тапсырма: Видеоролик к? рсету. Т? лім алушылар? а видеодан не к? ргендерін айтып шы? ады.

5 мин

Т? лім алушылар к? ргендері бойынша айтып шы? ады.

Кері байланыс

5 мин

Кері байланысын жасату.

3 ал? ан? серім

2? на? ан жері

1? сынысым

14.02.2016

Комментарии

Нет комментариев. Ваш будет первым!